ارزشيابي سطح حساسيت کک انسان atrk

20:03:00   دوشنبه, 05 فروردين 1398

ارزشيابي سطح حساسيت کک انسان header

زمینه و هدف

کک انسان  مهمترین انگل خارجی است که با خون خواری از انسان بیماری‌های خطرناکی را منتقل میکند. به کارگیری حشره‌کش‌ها ، مهمترین شیوه کنترل این ناقل محسوب می شود. تعیین سطح حساسیت جمعیت ها ی این گونه نسبت به سموم رایج در تدوین برنامه های کنترلی ضروری به نظر می رسد.

روش بررسی

از شهریور ۱۳۹۲ تا آبان ۱۳۹۳ نمونه های زنده یکی از اماکن داخلی شهرستان های خدابنده و ماهنشان استان زنجان جمع آوری شدند. نمونه های انسان از بین آنها تفکیک و با دوزهای مختلف پرمترین تماس یافته و بعد از ۲۴ ساعت میزان تلفات آنها مشخص گردید. مقادیر تلفات نمونه ها ، در تماس با دوزهای مختلف سوم آنالیز پروبیت  شد.

یافته ها

در این بررسی از ۱۰۷۴ نمونه کرج ۸۸ درصد تک انسان ۷ درصد کک سگ و مابقی کک گربه بود.

نتیجه گیری بالا بودن مقادیر ld۵۰ سموم مورد بررسی بیانگر وجود مقاومت به این سموم در جمعیت های کک انسان در مناطق مطالعاتی است لذا تغییر سیاست مبارزه و به‌کارگیری سموم با مکانیسم تاثیر متفاوت بر کنترل این انگل خارجی در منطقه ضروری می باشد بدیهی است 

مقدمه

کک انسان یکی از مهم ترین انگل های خارجی انسان است که با خون خواری از انسان و انتقال بیماری های خطرناکی چون طاعون و طیف از مشکلات بهداشتی زیادی را به وجود می آورد

این کک در تمام مناطق دنیا پراکنده است و قادر است به سرعت در اماکن انسانی پرورش یابدو از حیوانات مختلف خونخواری نماید و گذشته از انتقال عفونت های باکتریایی مخزنی برای تثبیت بیماری های حاصله از این عفونت در جوامع مختلف باشد. ۹۷ درصد ازکک های اماکن مختلف را در مناطق شمال غرب کشور و بیش از ۹۸ درصد از کک های حیوانات اهلی در این مناطق شامل این گونه است.مطالعات اولیه که در ۴۰ سال اخیر  انجام گرفته مقاومت ترکیبات آلی همچون  ddt  را که در برنامه های منظم کنترل مالاریا در مناطق وسیع به کار رفته نشان داده است همچنین این مقاومت غیر از ایران مناطق از جهان به کار گرفته شده

کنترل شیمیایی و به‌کارگیری سوم یکی از مهمترین شیوه های مبارزه با کک هاس. با این حال به کارگیری نامناسب و بی رویه آنها مسائل مختلفی را می تواند به وجود بیاورد.حشره کش پایرترویدی  اثر انتخابی و اختصاصی بر روی ناقلین بیماریها و کم ضرر بودن برای انسان مهمترین ترکیباتی هستند که در ۳۰ سال اخیر در کنترل آفات بهداشتی در سطح وسیع کاربرد داشته اند. کاربرد این ترکیبات و سابقه مقاومت به ترکیبات کلره  عالی به صورت متقاطع در بروز مقاومت به سموم پایرترویدی اثرگذار هستند می توانند از مهمترین علل کاهش اثر این سموم باشند در این میان دو ترکیب پرمترین و لامبداسیهالوترین که از تیپ یک و دو محسوب می شود مهمترین ترکیبات هستند که در سازمان بهداشت جهانی برای کنترل کک انسان پیشنهاد شده‌اند.

روش بررسی

جمع آوری و نگهداری نمونه ها:

از تابستان ۱۳۹۲ لغایت آبان ۱۳۹۳ نمونه های کک  توسط تیم های دو تا سه نفره که مجهز به لباس سرهم سفید بودند به شيوه ي طعمه ي انساني از اماکن حيواني روستاهاي مختلف شهرستان هاي خدابنده و ماهنشان با رعايت کدهاي اخلاق پزشکي جمع آوري شدند.

در اين بررسي، افراد داوطلبانه به مدت ٢ تا ٣ دقيقه در داخل اماکن حرکت کرده و کک هاي جذب شده به لباس آن ها توسط آسپيراتور بر قي جمع آوري و به ارلن ٢ ليتري که کف آن با بستر زيست کک ها پوشيده شده بود منتقل مي شد .

نمونه هاي جمع آوري شده به اينسکتاريوم دانشکده ي پزشکي زنجان منتقل و تا بررسي زيست سنجي در شر ايط استاندارد  (دماي ٢٦ تا ٢٨ درجه ی سانتي گراد و رطوبت ٦٠ درصد و دوره روشنايي ١٢:١٢ ) نگهداري و به وسيله ي نوزاد رت تغذيه مي شدند.

زيست سنجي نمونه ها: محلول مادر پرمترين شامل (stock) پرمترين ۴۰ درصد از پرمتر ين ۹۵ درصد و محلول مادر لامبداسيهالوترين ۸ درصد از لامبداس يهالوترين ۱۲ درصد در حلالتر ي کلرو اتيلن تهيه شد . هشت رقت سر يال از محلول هاي مادر با محلول رقيق کننده (محلول تري کلروا تيلن و روغن سليکون به نسبت سه به يک) ساخته شد. هرکدام از ۲۴ سانتي متر ×۱۲/ کاغذهاي واتمن که اندازه ي سطح آن ها ۵ بودند، توسط ۳ ميلي ليتر از محلول هاي سمی به صورت يکنواخت آغشته شدند و پس از خشک كردن آن ها در زير هود و محيط سايه مشخصات (غلظت) محلول بر روي آن ها با مداد مشکي قيد شد. نمونه هاي زنده ی کک که از نوزاد موش خون خواري کرده بودند به روش اصلاح شده سازمان جهاني بهداشت ( ۱۲ ) مورد آزمون قرار گرفتند . در اين روش ۱۵ سان تي متر ) × نمونه هاي زنده ی کک به جار شيشه اي ( ۶۰ انتقال و توسط آسپيراتور برقي به تعداد ۱۰ تا ۱۵ عدد به۲۴ سانتي متري که در داخل آن کاغذهاي × لوله هاي شيشه اي ۸آغشته شده با محلول هاي سمي بود منتقل شدند . نمونه ها به مدت يک ساعت در شر ايط تاريک، دما ي ۲۶ تا ۲۸ و رطوبت ۶۰ درصد در اينسکتاريوم قرار گرفتند .

 

زيست سنجي نمونه ها:

محلول مادر پرمترين شامل پرمترين ۴۰ درصد از پرمترين ۹۵ درصد و محلول مادر لامبداسيهالوترين ۸ درصد از لامبداسيهالوترين ۱۲ درصد در حلال تري کلرو اتيلن تهيه شد . هشت رقت سريال از محلول هاي مادر با محلول ر قيق کننده (محلول تري کلرواتيلن و روغن سليکون به نسبت سه به يک) ساخته شد. هرکدام از ۲۴ سان تي متر ×۱۲/ کاغذهاي واتمن که اندازه ي سطح آن ها ۵ بودند، توسط ۳ ميلي ليتر از محلول هاي سمي به صورت يکنواخت آغشته شدند و پس از خشک كردن آن ها در زير هود و محيط سايه مشخصات (غلظت) محلول بر روي آن ها با مداد مشکي قيد شد.

نمونه هاي زنده ی کک که از نوزاد موش خون خواري کرده بودند به روش اصلاح شده سازمان جهاني بهداشت ( ۱۲ ) مورد آزمون قرار گرفتند . در اين روش۱۵ سانتي متر ) × نمونه هاي زنده ی کک به جار شيشه اي ( ۶۰انتقال و توسط آسپيراتور برقي به تعداد ۱۰ تا ۱۵ عدد به ۲۴ سانتي متري که در داخل آن کاغذهاي × لوله هاي شيشه اي ۸ آغشته شده با محلول هاي سمي بود منتقل شدند . نمونه ها به مدت يک ساعت در شر ايط تاريک، دما ي ۲۶ تا ۲۸ و رطوبت ۶۰ درصد در اينسکتاريوم قرار گرفتند .

سپس نمونه ها به لوله هاي نگهداري که سطح داخلي آن با کاغذ واتمن بدون سم پوشيده شده بود، منتقل شدند . اين عمل در سه تکرار بر هر غلظت سم انجام يافت.