مگس

مگس خانگی یکی از مهم ترین حشراتی است که اهلی و به زندگی همراه انسان به طور کامل عادت کرده است.مگس خانگی به عنوان منتشر کننده انواع عوامل بیماری زا در سال 1898 توسط ویدر مشخص شده است.مگس از هر ماده غذایی استفاده می کند و روی همه مواد غذایی می تواند تخم گذاری کند.

رژیم غذایی مگس ها شامل مایعات و جامدات میشود که قابل حل شدن در بزاق مگس می باشد.

مگس خانگی گزش ندارد.

سیکل تخم گذاری تا حشره بالغ شدن بین 5 تا 10 روز بسته به شرایط محیط بوده و عمر مگس خانگی بین 2 تا 4 هفته بوده و روزانه 3 تا 4 کیلومتر به طور میانگین پرواز می کند.

انتقال عوامل پاتوژن از طریق مگس به 3 روش انجام می شود:

  1.  ضمایم دهانی و پا ها به خصوص مو های انت های پا و کلیه قسمت های خارجی بدن مگس.
  2.  مدفوع مگس: مگس ها معمولا هر جا تغذیه کرده همان جا مدفوع می کنند.
  3.  استفراغ مگس که بکرات روی مواد غذایی هنگام تغذیه انجام می شود.

زندگی مگس شامل 4 مرحله (تخم، لارو، شفیره و حشره بالغ) می باشد:

مگس ماده در طول زندگی خود بیش از 5 بار تخم گذاری کرده و هر بار 120 تا 130 تخم می گذارد.

مگس بالغ در طول روز فعالیت و به طور معمول در شب استراحت می کند.

آب بخش مهمی از رژیم غذایی مگس است و مگس بدون آب بیش از 48 ساعت زنده نمی ماند.

مگس ها روی کف زمین یا دیوار و سقف و دیگر سطوح به استراحت می پردازند.

مگس ها اغلب در حرارت بالاتر از 45 و پایین تر از 10 درجه سانتیگراد دیده نمی شوند.

مگس ها در انتقال بیماری هایی مانند فلج اطفال، تراخم، ورم ملتحمه چشم، ویروس کوکساکی، هپاتیت A، عفونت روده ای مثل اسهال و یا حصبه، سالمونلا، بیماری های عفونی و عفونت های پوستی، دیفتری، سل، سیاه زخم، طاعون و عفونت های انگلی دستگاه گوارش دخالت دارند، مخصوصا در مناطق گرمسیری و کشور های جهان سوم.

مهم ترین روش های مبارزه فیزیکی با مگس خانگی:

  •  نصب توری روی پنجره و در ها و سوراخ های تهویه.
  •  بکارگیری پشه بند بر روی تخت و گهواره کودکان.
  •  نوار های چسبان آویزان از سقف و یا نوار چسب دو طرفه اغشته به کمی آب و شکر.
  •  کشتن مگس با استفاده از مگس کش دستی.
  •  شستن مرتب و منظم توالت خانگی و اطراف آن و داشتن درپوش.
  •  سطل زباله حتما درب داشته باشد و درب آن بسته و داخل ان پلاستیک زباله داشته باشد.
  •  نگهداری مواد غذایی در ظروف دربسته.
  •  دفع بهداشتی فاضلاب و لجن در محیط های درون شهری.
  •  لامپ های نوری اشعه فرا بنفش.
  •  درب هایی که چشم الکترونیکی دارند مخصوصا برای رستوران ها و مشاغلی که بنوعی با مواد غذایی سرکار دارند، بسیار کاربردی و لازم الاجرا است در دهه 1950، یک حشر ه کش ارزان ولی بسیار سمی به نام پاراتیون برای اغشته کردن طناب ها وبند به کار می رفت، ولی امروزه برای سلامت بیشتر انسان، ازسم های ارگانوفسفره دیگر مانند دیازینون، فن کلرفوس، مالاتیون، فنتیون، دی متوات و تری کلرفون، کاربامات ها مانند پروپکسور و دی متیلان، و پیروترویید ها مانند سیپرمترین، دلتامترین، پرم ترین و سیفلو ترین استفاده می شود.

در محل هایی که مگس فراوان است، طنابی اغشته با حشره کش به میزان تقریبی یک متر برای هرمتر مربع از سقف آویزان می شود. قسمت های عمودی و یا حلقوی نسبت به قسمت هایی که به شکل افقی هستند برای مگس ها جالب ترند.

رنگ های قرمز و تیره از رنگ های روشن بهتر است. می توان مواد آغشته را به وسیله ماشین دوخت و یا پونز به سقف متصل کرده و یا از یک میله ی افقی که در طول سقف کشیده شده آویزان کرد.

می توان طناب ها یا بند ها را روی چهار چوبی کشید تا بعد و در صورت نیاز بتوان آن ها را جابه جا کرد.

ممکن است نوار ها در محل نگهداری حیوانات، مرغداری ها، بازار، مغازه، رستوران و هر محل دیگری که به مگس آلوده  باشد، استفاده شوند. نوار ها یا طناب ها را در زیر سقف آویزان می کنند و با سنجاق کردن، بستن و گره زدن و تکیه دادن محکم می نمایند. به طور معمول یک متر از طناب برای هر متر مربع سطح کف اتاق به کار گرفته می شود.

سمپاشی فضایی در مقایسه با حشره کش های ابقایی در سطوح استراحت مگس ها، اثر فوری دارد، ولی دوام ان بسیار کوتاه است. احتمال ایجاد مقاومت نسبت به حشره کش استفاده شده کم است و این روش در داخل و خارج اماکن و به طور مستقیم در محل هایی که مگس ها تجمع یافته اند کاربرد دارد.

سمپاشی باید زمانی انجام شود که بیش ترین تعداد مگس در داخل اماکن وجود دارد، برای مثال عصرها

محل های عمده زاد و ولد مگس خانگی و گونه های مربوط به شرح زیرند:

  • فضولات، اشغال و مدفوع انسانی و حیوانی: مگس خانگی.
  • مدفوع انسانی: مگس مدفوع.
  • گوشت – ماهی و زباله.
  • طپاله: مگس دروغین طویله.
  • مستراح، دستشویی و گوشت.
  • گوشت و مدفوع حیوانات: مگس گوشت.
  • توده های کاه و پشته های علف هرزه و همچنین مدفوع: مگس طویله.
  • طناب ها و ریسمان ها.

مگس ها در طول شب، لبه اشیا یا ریسمان ها و سیم ها را برای استراحت، ترجیح می دهند. از این رو استفاده از انواع نوارها، بندها، قیطان ها یا ریسمان های اشباع شده با حشره کش ها، برای کنترل مگس ها پیشنهاد می گردد. این روشی مفید و ارزان قیمت برای کنترل مگس ها می باشد. تاثیر ابقایی طولانی مدتی دارد و شانس کمتری برای مقاومت مگس ها، نسبت به سمپاشی رسوب دهنده وجود دارد. با این وجود، کاهش تراکم مگس ها در این روش، به نسبت آهسته است. نوار ها یا طناب هایی که با حشره کش آغشته شده اند را می توان از تیر عرضی طاق یا سقف های خانه ها، رستوران ها، مزرعه های پرورش دهنده مرغ و خروس و طویله های حیوانات، آویزان کرد.

در جاهایی که مجاز می باشد، می توان حشره کش را به شکر یا ماده جاذب به علاوه چسب یا روغن اضافه نمود تا یک غشای بادوام به دست آید. نوار ها و طناب ها به مدت 2 تا 6 ماه، بسته به نوع حشره کش، مقدار دوز مصرفی و مکان آویخته شدن، تاثیر دارند. باید هنگام جای گذاری طناب ها و ریسمان ها، دستکش به دست کرد، و نباید طناب ها را بالای ظروف غذا و آبشخور های حیوانات یا در دسترس آن ها، آویزان نمود.

مگس خانگی, fly poison

کنترل مگس خانگی در شرایط اضطراری:

موثر ترین روش برای مبارزه با مگس به سازی صحیح مناطق است. این امر شامل نگه داری، جمع آوری و دفع فضولات الی است. اگر پرکردن گودال های زمین به صورت بهداشتی و یا سوزاندن در زباله سوز ممکن نباشد باید زباله را در ناحیه مناسبی که حداقل 5 کیلومتر از هر منطقه مسکونی فاصله داشته باشد به صورت بهداشتی دفع کرد.

محل های نگهداری اسب، گوسفند، الاغ و گاو باید هفته ای یک بار بازرسی شوند. تا از دفع صحیح فضولات حیوانی اطمینان حاصل گردد. فضولات حیوانی را می توان در ظرف هایی جمع کرد و با لایه های نازک در صحرا پخش نمود و یا اینکه زیر 30 سانتی مترخاک کوبیده شده دفن کرد. در مناطقی که شبکه فاضلاب ندارند فقط استفاده از مستراح های بهداشتی مجاز است. درمحل های زاد و ولد بالقوه مگس از قبیلآشپزخانه، محل های غذاخوری، کشتارگاه ها و کارخانه های شیر و لبنبات باید نظافت به طور کامل رعایت گردد تا محل برای مگس و سایر جانوران موذی مناسب نباشد.

برای مبارزه با مگس باید کاری کنیم که با تمیز نگه داشتن محیط زندگی مان جای مناسبی برای تخم گذاری این حشره وجود نداشته باشد و تا زمانی که مردم به نظافت محیط خود عادت نکنند این کار عملی نخواهد بود.

ساکنین هر منزل کار های زیر را انجام دهند:

  •  درصورت رو باز بودن چاه مستراح در چاه را تعمیر و بطور کامل پوشانیده و سنگ مستراح بهداشتی نصب نمایند.
  •  برای جلوگیری از تماس مگس با مدفوع، مستراح باید دارای در فنردار باشد تا همواره در آن بسته بماند و روی پنجره های آن توری نصب گردد.
  •  در معابر بشکه بزرگ در دار بگذارید و از مردم بخواهید زباله ها را در ان بریزند. ترتیبی دهید که هر روز بشکه ها را به خارج از اردوگاه حمل و زباله را در زمین دفع نمایند.
  •  طویله ها را تمیز نگه دارند و فضولات حیوانات را به طور روزانه به صورت تل جمع اوری کنند
  • (انباشتن فضولات حیوانی موجب تخمیر بعضی مواد گردیده و حرارتی درحدود 60 الی 70 درجه در عمق توده فضولات ایجاد می گردد که سبب از بین رفتن لارو مگس خواهد شد و روی آن را با خاک به ضخامت 20 سانتی متر پوشانیده، درصورتی که برای سوخت از آن استفاده می شود باید تاپاله ها نازک تهیه شوند تا زودتر خشک شده و در محل سربست های جمع آوری شوند).
  •  به مردم آموزش دهید که مواد غذایی خود را درقفسه ای که با تور سیمی محافظت شده نگهداری نمایند تا مگس به آن دسترسی نداشته باشد. (درصورت نبودن یخچال)
  •  در و پنجره ی اتاق ها را با توری ریز بپوشانند.
  •  برای کشتن مگس های بالغ ابتدا افراد، احشام و مواد غذایی را از اتاق و اماکن سرپوشیده خارج کرده سپس در اتاق و طویله را بسته و با اسپری (امشی) سمپاشی نمایند و مدتی حدود 15 دقیقه در ها را بسته نگهدارند و بعد از اینکه در ها را باز کرده و بوی حشره کش را استشمام نکردند اجازه دهند افراد وارد اتاق شوند. در فضای باز سمپاشی چندان تاثیری در از بین بردن مگس ها ندارد، اما اگر تعداد مگس خیلی زیاد است روی زمین را سمپاشی کنند ولی برای جلب مگس لازم است ابی را که می خواهند سم را در آن حل کنند پیشتر با شکر مخلوط نموده تا شیرین شود.
  • متاسفانه در اردوگاه ها مگس از معضلات بهداشتی است به طوری که استفاده از سموم برای مبارزه با مگس اجباری به نظر می رسد روش های مبارزه شیمیایی با مگس (فقط باید به عنوان مکمل این کاربرده شود نه به عنوان عامل جانشین شونده) که در این قبیل موارد امکان پذیر می باشد.

نصب توری:

بیمارستان ها، فروشگاه های مواد غذایی، مراکز تغذیه دسته جمعی، منازل، چادرها، آشپزخانه ها، مراکز توزیع شیر و مناطق مشابه باید به میزان کافی با تور سیمی و یا پلاستیکی محافظت شوند تا از ورود مگس هایی که با کنترل شیمیایی از بین نرفته اند به این نقاط جلوگیری شود.