قابل توجه شما سروران گرامی هر اندازه بهداشت را رعایت کنید ممکن است به شپش سر مبتلا شوید و ابتلا به شپش سر ارتباطی به تمیزی و استحمام روزانه ندارد. جهت درمان شپش دارو هایی برای شستشوی موها، موجود است این مواد شپش ها را می کشند اما تخم های آن ها را از بین نمی برند. پس از مدتی شپش نسبت به این نوع مواد مقاوم شده و این دارو ها دیگر تاثیری بر روی موی سر شما نخواهند داشت متاسفانه این مواد کاملا شیمیایی و سمی بوده و آسیب جدی به پوست و موی سر وارد می کند. توجه کنید! اگر شپش سر را درمان نکنید در آینده موجب بیماری می گردد، برای نابودی آن هرچه سریعتر اقدام به سمپاشی شپش کنید.

شپش, lice

شپش ناقل 3 بیماری مهم تیفوس اپیدمیک، تب خندق و تب راجعه است. در مورد دو بیماری تیفوس اپیدمیک و تب خندق عوامل بیماری زا پس از خونخواری شپش، خود را به سلول های جداره روده شپش رسانده و پس از تکثیر تزایدی باعث پارگی سلول ها شده و بدین ترتیب عوامل بیماری زا با مدفوع شپش به بیرون راه یافته و در نهایت آلوده شدن محل نیش شپش با مدفوع آن باعث می شود که عامل بیماری زا ی موجود در مدفوع وارد بدن انسان شود و ایجاد بیماری می نماید.

نقش بیماری زایی شپش

شپش ها می توانند بطور مستقیم و یا غیر مستقیم برای انسان بیماری زا واقع شوند. به طورمستقیم نیش شپش ها باعث بروز پا پول کوچک کهیر مانند می شود که دارای خارش بوده وهمین امر آلودگی ثانوی محل نیش شپش ها را در اثر باکتری ها یا قارچ ها تسهیل می نماید. و این ضایعات ممکن است به زرد زخم تبدیل شوند. نقش بیماری زایی غیر مستقیم شپش در پزشکی بیشتر است چون شپش می تواند ناقل عوامل بیماری زایی باشد که در انسان بیماری های خطرناکی را ایجاد می نمایند.

مشخصات زیستی و سیر تکاملی شپش ها

شپش انگل اختصاصی انسان بوده و خونخوار می باشد و در روز دو یا سه بار از خون انسان به کمک نیش خود تغذیه می کند، چرخه زندگی شپش شامل سه مرحله تخم، لارو (نمف) وبالغ میباشد. شپش سر در لابلای مو های سر زندگی می کند ودارای 6 پا است وطوری خلق شده است که قادر به چنگ زدن به مو باشد ولی توانایی پریدن ندارد. شپش ماده بالغ طی عمر حدودا یک ماهه خود، روزانه 4تا 6تخم می گذارد این تخم ها در یک کپسول بسیار چسبناک قرار گرفته اند واز فاصله تقریبا 5 میلیمترى ریشه مو به ساقه مو می چسبد و به راحتى جدا نمی شود.

شپش, lice

اهمیت بهداشتی برای سمپاشی شپش ها

آلودگی به شپش علاوه بر ایجاد مشکلات روانی برای دانش آموزان و خانواده آنها، میتواند موجب ایجاد اختلالات جسمی و بیماری های ثانویه از قبیل تیفوس، اپیدمیک و تب راجعه شود.

بزرگ ترین مشکل روانی آن ایجاد حس مشمیزکننده ای است که در دوستان و اطرافیان فرد مبتلا به وجود آمده و به مختل شدن روابط بین فردی می انجامد. با انجام به موقع سمپاشی شپش می توانید محیط خود را از این حشره حفظ نمایید.

انواع شپش انسان

  • شپش سر: (Pediculus humanus capitis)
    این شپش به رنگ خاکستري بوده و بدن آن مسطح می باشد . سر این شپش مخروطی وداراي دو چشم ساده و برجسته است . اندازه متوسط آن 1.3میلیمتر می باشد. شپش سر معمولا تخم هاي خود را به موهاي سر می چسباند .
  • شپش بدن: (Pediculus humanus corporis)
    این شپش نیز تقریبا" هم شکل شپش سر بوده با این تفاوت که اندازه آنها نسبت به شپش سر بزرگتر و حدود 3 میلیمتر می باشد شپش بدن بیشتر روي لباس ها بوده و براي تغذیه ، خود را به نازکترین سمت بدن می رساند و تخم هاي خود را روي تار و پود لباس می چسباند.
  • شپش عانه: (Phitirus pubis)
    رنگ این شپش هم خاکستري بوده و سر آن در یک فرو رفتگی موجود در سینه قرار دارد .اندازه آن بین 1تا 1/5میلیمتر می باشد.
    تخم شپش بیضی شکل بوده و به ساقه مو در فاصله 5 میلیمیتری چسبده و عمدتا در گیج گاه ها، بالای گوش ها و پشت گردن دیده می شود و به راحتی جدا نمی شود.

نکات مهم در مورد شناسایی افراد آلوده به شپش

بالا بردن آگاهی های بهداشتی خانواده ها در هر جامعه مهم ترین نقش را در تشخیص به موقع و درمان سریع افراد مبتلا دارد. معلمین و مربیان مدارس و مهد کودک ها، نقش بسیار مهمی درشناسایی مخازن اصلی آلودگی دارند لذا آموزش راه های شناسایی آلودگی به شپش به آن ها، نقش بسزایی در کاهش موارد ابتلا دارد.

شپش سر عمدتا در مو های عقب و پشت گردن و بالای گوش زندگی کرده و تخم گذاری می کند، لذا در هنگام تشخیص شپش توجه به این نواحی، کمک می کند.

در صورت وجود غدد لنفاوی متورم و دردناک در نواحی پس سر و پشت گوش ها احتمال آلودگی به شپش سر وجود دارد.

علایم ابتلا به شپش سر

  •  مشاهده (تخم شپش) بخصوص برروی مو های عقب و بالای گوش و پشت گردن
  •  وجود خارش شدید سر ناشی از خونخواری شپش
  •  مشاهده تعداد زیاد شپش بالغ برروی موها، مو های خشک و زبر که قابل شانه کردن نیست
  •  التهاب و تورم در ناحیه ریشه مو بدلیل خاراندن شدید
  •  بزرگ و حساس شدن غدد لنفاوی پشت گوش و پشت سر و گردن

اکثر افرادی که شپش سر دارند به آلودگی های ثانویه باکتریایی و قارچی ممکن است دچار شوند. آلودگی اگر به مدت طولانی ادامه یابد، احتمال گسترش آن به قسمت های دیگر بدن وجود دارد.